Autopromocja pracownika

Wielu z nas, kończąc studia i stając przed koniecznością podjęcia pierwszej pracy zadaje sobie pytanie: gdzie tkwi klucz do sukcesu na rynku pracy? Dlaczego standardowe „jestem kreatywny, dyspozycyjny i lubię pracę w zespole” już nie wystarcza? Kim są ludzie, którzy wygrywają wyścig o najlepsze oferty?

Odpowiedzi jest kilka: czasami są po prostu lepsi – mają bardziej gruntowne lub prestiżowe wykształcenie, bogatsze doświadczenie zawodowe, bardziej przebojową osobowość. Ale przede wszystkim charakteryzuje ich jedna wspólna cecha: myślą o swojej pozycji na rynku pracy jak prezes zarządu o pozycji firmy na rynku produktów czy usług. Mają inne podejście. Świadomie wyznaczają swoje cele zawodowe i konsekwentnie zarządzają własną karierą.

Postawa taka zmusza do innego spojrzenia na siebie w kontekście własnego rozwoju zawodowego. Specjaliści od zarządzania karierą radzą: „myśl o sobie jak o organizacji”, „myśl o sobie jak o produkcie”, „myśl o pracodawcy jak o kliencie, któremu chcesz sprzedać ten produkt”. Jest to przewrotne, i niektórym może wydać się zbyt merkantylne, odhumanizowane. Przy zachowaniu jednak odpowiedniej dozy zdrowego rozsądku, takie podejście otwiera okno na szerokie możliwości stosowania narzędzi, na co dzień wykorzystywanych w organizacjach, a efektywnych po zaadaptowaniu na gruncie zarządzania własną karierą. Wybór tego typu metod przedstawiam poniżej.

Stwórz osobistą misję
Coraz więcej organizacji, wzorem międzynarodowych korporacji, tworzy własne misje. W organizacjach misja określa ogólny powód uzasadniający ich istnienie, jest swoistym przewodnikiem, który określa zakres działalności organizacji. Misja osobista różni się odrobinę od tej formułowanej na potrzeby firmy, ale fundamentalne zasady są identyczne. Napisanie osobistej misji stwarza okazję do określenia tego, co jest dla nas ważne i ma wpływ na podejmowane decyzje, czy to w przypadku startu zawodowego, czy sytuacji, gdy nadchodzi czas na zmiany w życiu zawodowym. Osobista misja pozwala nam zidentyfikować nasze najważniejsze wartości i przekonania. Jest to wyartykułowanie na piśmie tego, kim jestem (jako człowiek, pracownik itd.) i czym dla mnie jest sukces na polu zawodowym. Dodatkową korzyścią wynikającą ze sprecyzowania wyznawanych wartości jest możliwość identyfikacji organizacji o zbliżonych misjach/wartościach.

Pisanie osobistej misji można przeprowadzić w pięciu krokach/etapach:
* identyfikacja odniesionych sukcesów – spróbuj znaleźć cztery albo pięć przykładów, kiedy odniosłeś osobisty sukces w ostatnich kilku latach. Sukcesy te mogą dotyczyć studiów, pracy, życia prywatnego, hobby itp. Spróbuj zidentyfikować, czy te przykłady oscylują wokół jakiegoś tematu przewodniego, mają ze sobą coś wspólnego. Jeśli to odnajdziesz, zapisz to.
* identyfikacja najważniejszych wartości – wypisz listę cech, które twoim zdaniem są priorytetowe np. pracowitość, rodzinność, pasja, inteligencja, życzliwość, szczerość, uczciwość, religijność itp. Z tej listy wybierz sześć najważniejszych wartości, swojego rodzaju „drogowskazów życiowych”. Na koniec spróbuj wybrać jedną, kluczową wartość.
* identyfikacja swojego wkładu, tego co możemy dać innym – stwórz listę tego, co wnosisz swoim istnieniem. Swój wkład opisz w następujących obszarach: ogólnie dla świata, dla swojej rodziny, dla swojego pracodawcy (ewentualnie przyszłego), dla swoich przyjaciół, dla swojej społeczności.
* identyfikacja celów – zastanów się, jakie chcesz osiągnąć w życiu cele, do czego dążysz. Spróbuj wypisać listę swoich celów, najlepiej z podziałem na krótkoterminowe (w ciągu najbliższych trzech lat) i długoterminowe.
* napisanie osobistej misji – bazując na wcześniejszych czterech krokach i lepiej rozumiejąc samego siebie, napisz osobistą misję.

W ten sam sposób, analogicznie, można sformułować osobistą wizję, która ma określać przyszły, docelowy stan, określony względem naszego otoczenia. Misja i wizja pozwalają dotrzeć do tego, co jest często głęboko ukryte, do obrazu nas samych takich, jacy chcielibyśmy być i do czego staramy się dążyć.

Zbuduj własną markę
Budowanie osobistej marki jest ważnym etapem realizacji swojej strategii zawodowej. W języku biznesowym „marka” jest wizerunkiem wykreowanym w ludzkich umysłach, kiedy spostrzegają oni nazwę, produkt lub logo danej firmy. W marketingu kariery, osobista marka może być zdefiniowana jako spójny wizerunek, który przedstawia nas jako ekspertów godnych zaufania, przyciągający idealnych pracodawców („klientów”) i komunikujący, że warto zainwestować w nasze talenty/usługi. Marka osobista jest więc sposobem przekazania informacji o wszystkim tym, co odróżnia nas od innych i czyni niepowtarzalnymi – to nasze indywidualne umiejętności, mocne strony, wartości i pasje, umiejętnie „podane”, by zdystansować konkurentów w wyścigu do pracodawcy. Marka osobista wykorzystuje wszystkie atrybuty znane z obszaru budowania wizerunku firmy: loga, palety kolorów itp. Jednak udana marka osobista nigdy nie jest kreowana, jej podstawą jest autentyczność. Budowanie własnej marki nie opiera się więc tylko i wyłącznie na działaniach marketingowych; przede wszystkim jest to proces odkrywania i komunikowania „unikalnej obietnicy wartości”. Markę osobistą można rozwijać za pomocą wielu różnych sposobów i technik, promować swój wizerunek np. poprzez unikalne dokumenty aplikacyjne, własne strony internetowe czy tzw. portfolio kariery (career portfolio) w formie drukowanej lub elektronicznej.

Użyj narzędzi marketingowych do pozycjonowania siebie na rynku pracy
Doskonały marketing jest odżywczym płynem, krążącym w żyłach organizacji odnoszących sukcesy. Bez marketingu, niezależnie od tego jak dobry jest produkt czy usługa, organizacja poniesie porażkę. Podobnie jest z naszą ofertą na rynku pracy. Istnieje cały szereg metod marketingowych, z powodzeniem sprawdzających się w marketingu kariery. Oto niektóre z nich:
Badania marketingowe są dla osoby poszukującej pracy równie ważne, co tego typu analizy prowadzone przez firmy. Polegają one m.in. na śledzeniu trendów na rynku pracy, z którymi można zapoznać np. poprzez analizy prowadzone przez Urzędy Pracy, ale także (i szczególnie efektywnie) poprzez tzw. informacyjne rozmowy kwalifikacyjne, czyli takie, na które idziemy z intencją zdobycia informacji, niekoniecznie pracy. Im więcej takich rozmów odbędziemy, tym lepsza będzie nasza orientacja na rynku pracy w dziedzinie nas interesującej. W badaniach rynku zawierają się również badania potencjalnych pracodawców, zdobywanie informacji użytecznych przy pisaniu dokumentów aplikacyjnych i podczas rozmów kwalifikacyjnych.

Marketing mix jest dobrze znaną metodą opartą na tzw. czterech P marketingu (product, promotion, place, price). I podobnie jak w przypadku wyżej podanych technik, tę również efektywnie można odnieść do obszaru związanego z zarządzaniem karierą. Cztery wymienione elementy są możliwymi do kontrolowania czynnikami przyczyniającymi się do osiągnięcia sukcesu zawodowego:
Produkt – to my, czyli osoby poszukujące pracy. W tym miejscu analizy należy się zastanowić, co w oczach pracodawców czyni nas unikalnymi i niepowtarzalnymi, jakie nasze cechy osobowości, charakteru, jakie nasze umiejętności i zdolności powodują, że pracodawca mógłby chcieć nas zatrudnić. Cechy te mogą obejmować nasze doświadczenie zawodowe, szczególne dokonania i sukcesy, doświadczenie kierownicze, członkostwo w organizacjach zawodowych, wykształcenie i odbyte szkolenia. Zakomunikuj pracodawcy swoją przewagę konkurencyjną.

* Promocja – to wszystko to, czego możemy użyć, by zostać zaproszonym na rozmowę kwalifikacyjną lub dostać ofertę pracy: listy motywacyjne, życiorysy, rozmowy telefoniczne, same rozmowy kwalifikacyjne oraz własne strony internetowe. Zastanów się, jak dużo poświęcasz czasu na dopracowywanie swoich dokumentów aplikacyjnych? Czy za każdym razem redagujesz od nowa swoje CV i list motywacyjny? Czy doskonalisz swoje umiejętności wykorzystywane w rozmowie kwalifikacyjnej? Pamiętaj, że niezależnie od tego, jak duża jest twoja przewaga konkurencyjna, jeśli nie będziesz potrafił zakomunikować odpowiednio tego swojemu pracodawcy – pracy nie dostaniesz.
* Kanały dystrybucji – zawierają wszystkie możliwe drogi do tego, by za pomocą narzędzi promocji zdobyć pracę. Będą to więc ogłoszenia w prasie i internecie, networking, serwisy rekrutacyjne w Internecie, Biura Karier, agencje rekrutacyjne. Wśród najbardziej skutecznych metod promocji wymienia się przede wszystkim networking, który po prostu oznacza rozwijanie swojej listy kontaktów osobistych – różnych osób spotkanych w sytuacjach towarzyskich oraz zawodowych i przekazywanie im informacji o tym, kim jesteśmy i jakiej pracy szukamy.
* Ostatni element marketing mix to cena. Dla osób poszukujących pracy cena zawiera w sobie wszystkie elementy wynagrodzenia, jakich oczekujemy od potencjalnego pracodawcy. Nie jest to więc tylko pensja, ale inne pozapłacowe elementy wynagrodzenia za pracę, takie jak opieka medyczna, szkolenia, wyjazdy, bonusy itp. Dla osób poszukujących pracy, pytanie o wynagrodzenie jest często jednym z najbardziej kłopotliwych, jakie padają podczas rozmowy kwalifikacyjnej. By dobrze określić swoją „cenę” warto na pewno zorientować się wcześniej jakie obowiązują stawki w danej firmie/sektorze/stanowisku itp. Dobrze jest również odbyć szkolenie z zakresu negocjacji płacowych, które pozwoli nam profesjonalnie negocjować wynagrodzenie i jego składniki z pracodawcą.

Stosując techniki marketingowe pamiętajmy jednocześnie, że dobra sprzedaż i marketing opierają się na motywach egoistycznych. By były efektywne, muszą być nakierowane na zaspokajanie potrzeb i pragnień ludzi, którzy chcą kupić produkt czy usługę. Nie komunikujmy więc pracodawcy: „jestem świetny i masz mnie zatrudnić właśnie dlatego, że jestem świetny”. To nieefektywny, egoistyczny marketing. Dobry marketing, skoncentrowany na kliencie i jego potrzebach wyraża się w słowach: „jestem świetny i mogę pomóc twojej firmie w tym i tym, rozwiązać taki problem itp.”

Przedstawiony powyżej, skrótowy i niewyczerpujący, przegląd metod zarządzania własną karierą z pewnością okaże się pomocny w strategicznym momencie planowania swojej drogi zawodowej. Zdaję sobie jednak sprawę, że w trakcie pracy z własnymi celami zawodowymi, określaniem osobistych wartości, cech, mocnych stron itp. pojawiać się może wiele pytań, na które nie sposób zamieścić odpowiedzi w jakimkolwiek artykule, bo tyle unikatowych karier, ilu ludzi. Wtedy najlepiej zasięgnąć porady doradcy zawodowego z Biura Karier na waszej Uczelni, który nauczy was, jak zostać prawdziwym menedżerem własnej kariery.

Autor: Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz, Psycholog Politechniki Łódzkiej, Biuro Karier Politechniki Łódzkiej

źródło publikacji: kariera.com.pl